Psyche

Hoe bied je tegenwicht aan perfectionisme?

Ik ben een perfectionist. Ik heb het schrijven van de blog over dit onderwerp een tijd uitgesteld omdat ik aan het broeden was op de perfecte blog. Het enige wat er gebeurde, is dat ik blokkeerde. Ik wilde het te goed doen, en dan loop ik vast. Ook wilde ik de perfecte anorect zijn. Eentje die uitblinkt in niet eten en niet goed voor zichzelf zorgen. Alsof het een soort prestatie was. Het enige wat ik bereikte, was dat ik uitgeput raakte en dat alle blijdschap uit mijn leven verdween.

Doorgeschoten perfectionisme

Perfectionisme is helemaal geen verkeerde eigenschap. Het motiveert je en zorgt dat je je doelen bereikt. Bij anorexia schiet dit perfectionisme vaak door in de negatieve variant: zelfkritiek. Je stelt hoge eisen aan jezelf, zit bomvol torenhoge verwachtingen en je denkt vaak in alles of niets termen. Omdat perfectionisme niet haalbaar is, schiet je altijd tekort, zul je altijd falen en jezelf op de kop geven. Iets waar de anorexia maar al te happig op is. Dan neemt haar kracht toe en kan ze toeslaan. Tegelijkertijd ga jij geloven dat je kunt streven naar het perfecte lichaam, en de anorexiastem in jou vertelt je maar wat graag hoe je dit moet bereiken. ‘Luister maar naar mij,’ zegt ze vrolijk. Maar, de uitwerking van deze opmerking is om te huilen, omdat je jezelf vreselijk tekort doet.

Zelfkritiek en anorexia

Zelfkritiek is gif voor je geest. Je haalt jezelf onderuit doordat je dingen nooit goed genoeg doet. Je zal nooit tegemoet kunnen komen aan de eisen die je jezelf stelt. Doordat je het gevoel hebt dat je keer op keer faalt, zoek je naar houvast. En dat is waar de anorexia om de hoek komt kijken. Ze verschaft je een pseudo-houvast met haar regels, restricties, eisen en lijstjes. Je hebt het gevoel dat je tenminste ergens goed in bent, namelijk in afvallen en de eisen van de anorexia volgen. Dat voelt fijn, en tegelijkertijd ook niet want je geest en lichaam lijden hieronder.

Wat kun je doen?

Ik vind het niet gemakkelijk om mijn perfectionistische aard in te dammen. Deze tips helpen me hier echter wel bij:

1. Kijk naar het groter plaatje

Blijf je niet blindstaren op details waar je maar aan blijft schaven en schuren totdat ze perfect zijn. Kijk naar het groter plaatje, naar het geheel. Zie de dingen in perspectief. Als ik deze blog als voorbeeld neem: het gaat niet om dat ene woord, het gaat om het verhaal.

2. Erken dat je vooral behoefte hebt aan liefde

‘Als ik perfect ben, dan…’ Je wilt perfect zijn om de liefde en aandacht van anderen te verdienen. Maar, je hoeft niets te doen om liefde te verdienen. Je verdient liefde om wie je bent. Je verdient aandacht omdat jij jij bent.

3. Kijk naar jezelf met zelfcompassie

Probeer eens wat minder streng voor jezelf te zijn en te zien hoe je je best doet. Hoe zou jij het vinden als jouw beste vriend(in) zo streng was voor haarzelf? Dan zou je ook zeggen: ‘Kom op, wees milder voor jezelf.’ Sta jezelf toe om fouten te maken, om dingen niet tot in de details uit te werken en om te zeggen dat iets je (nu) niet lukt.

4. Voed jezelf, niet je perfectionisme

Door te luisteren naar de anorexiastem met haar onmogelijk hoge eisen, voed je de eetstoornis en niet jezelf. Door jezelf toe te staan om te eten en drinken, bied je tegenwicht aan de drang om de perfecte anorect te worden. Het klinkt paradoxaal, maar door jezelf te voeden wordt de anorexiastem uiteindelijk stiller, totdat ze zwijgt omdat jij goed voor jezelf zorgt en geen ruimte laat voor zoveel negativiteit.

5. Je kunt beter iets imperfect doen, dan niets doen

Je kunt beter handelen dan stil blijven zitten en niets doen uit angst dat het niet perfect gebeurt. Door te blijven doen, leer je en kun je je kwaliteiten ontwikkelen. Je wordt hierdoor beter in iets. Perfect hoeft niet. Gewoonweg omdat perfect niet bestaat.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.